Chuyện phân loại rác ở Nhật Bản

Rác là thứ vứt đi, nhưng vứt rác thế nào là điều cần phải học.

Chị Phương Hà cùng chồng và 2 con đến Nhật Bản làm việc cách đây 3 năm. Chị vừa có bài viết rất thú vị về cách hướng dẫn phân loại và xử lý rác cũng như sáng kiến 3R ở Nhật Bản. Xin giới thiệu bài viết của chị Phương Hà.

“Khi đến Nhật Bản 3 năm trước, một trong những việc đầu tiên bố Nấm Mốc làm là dùng google translate dịch bản quy định phân loại rác và lịch thu gom rác của khu phố do quản lý toà nhà phát khi mới chuyển đến. Dịch đến đâu bố đọc to cho Nấm viết tiếng Việt – lúc đó vẫn còn đọc thông viết đẹp.

Đến giờ, chữ nghĩa đã thông thạo, bản dịch đã được gỡ xuống còn tờ gốc vẫn được treo ở góc bếp để mỗi lần ai quên rác thuộc loại nào chỉ cần xem hình minh hoạ là nhớ ra ngay. Chưa kể còn vài quyển lịch thu rác kèm hướng dẫn phân loại rác mà quận gửi tới mỗi dịp tháng 4 bắt đầu năm tài chính mới.

Thế nên đừng ai nói rằng không biết và không thể phân loại rác, bởi mọi thông tin, kiến thức cơ bản đều có đầy đủ từ nhà ra ngõ, từ thực tế đến qua mạng internet.

Chuyện phân loại và vứt rác ở Nhật phải theo ngày quy định của địa phương (mỗi quận, mỗi khu phố, thậm chí mỗi toà nhà có quy định khác nhau), vứt rác to phải trả tiền… có lẽ ai cũng một lần nghe nói đến. Nhưng chắc không phải ai cũng biết các trung tâm xử lý rác quanh năm mở cửa cho khách vào tham quan miễn phí và tìm hiểu các công đoạn xử lý rác. Trên trang web của cơ quan phụ trách xử lý rác có ghi rõ dù chỉ 1 người cũng có thể tham gia, chỉ cần đăng ký 2 ngày trước khi đến. Chả thế mà có những bạn học sinh cấp 1 chọn quy trình xử lý rác thải làm đề tài bài tập tự nghiên cứu mùa Hè.

Nếu không có dịp đến tận nơi tham quan, mọi người cũng có thể tìm hiểu qua trang web của cơ quan phụ trách xử lý rác của địa phương mình. “Dẫn đường” bởi những nhân vật hoạt hoạ sinh động, bắt mắt, người xem có thể lần lượt khám phá có những loại rác nào, phải phân loại, xử lý chúng ra sao, ảnh hưởng đến môi trường thế nào, rồi vai trò của các trung tâm xử lý rác là gì… Sinh động và bổ ích không kém được “đi thực tế”. Ngày càng nhiều trung tâm sử lý rác thải được xây dựng thành một cơ sở phức hợp bao gồm phòng tập thể dục thể thao, và các hình thức luyện tập, thư giãn khác. Đặc biệt là nhà tắm nước nóng công cộng onsen nước được đun nóng bằng cách tận dụng chính nhiệt đốt rác thải.

Trước đi đến Nhật, nghe đến chuyện phải phân loại rác và vứt theo ngày nếu không muốn bị nhắc nhở, đoan chắc ai cũng thấy phiền hà. Rác tươi mỗi tuần có mỗi 2 ngày được vứt, cứ phải để ở nhà, nghĩ thôi đã thấy ngán ngẩm. Rồi mỗi lần dọn rác lại phải nghĩ xem cái này thuộc loại nào, cháy được hay không, nhét vào túi nào, rồi phải để đúng nơi quy định trước 8:00 sáng… quả là thèm cái cảm giác được cho tất cả rác vào 1 túi như ở nhà, hàng ngày đợi đến giờ cô lao công keng keng gõ kẻng.

Năm đầu ở Nhật, mỗi lần vứt rác đi là 1 lần hồi hộp, không biết rác của mình có được “nhận” hay không. Đôi lúc cũng giật thót người khi đặt túi giấy lộn xộn của mình cạnh đống báo – giấy – bìa được các nhà hàng xóm phân loại, buộc gọn ghẽ ngay ngắn. May là chưa lần nào bị quản lý mang rác lên trả ở cửa nhà hay ghi tên trên thông báo chung như truyền thuyết.



Năm đầu tiên về Việt Nam nghỉ Hè, bố Nấm Mốc cũng tỷ mẩn ngồi phân loại rác cho bà nội. Ai cũng bảo rỗi hơi vì Việt Nam tất cả để chung một chỗ, đồng nát bới lấy đồ lại xáo tung bừa bãi hết cả lên. Bố Nấm Mốc vẫn cứ làm, bảo mình cứ làm việc mình thấy đúng, còn các bác đồng nát mà thấy đồ có thể dùng được để riêng 1 chỗ họ cũng đỡ vất vả hơn.

Giờ thỉnh thoảng lại đọc được tin trên báo rằng ở Hà Nội đâu đó xe rác chất ngổn ngang nhiều ngày do dân không cho đưa vào nơi tập kết, hay như chuyện khu phố kia phải treo ảnh người đổ rác trộm mới giữ được đường phố phong quang … Rác mà, ai vứt chả được. Thế nên đã đến lúc ở Việt Nam mình cũng cần phải bắt đầu dạy và học cách vứt rác là vừa rồi.

Sáng kiến 3R hay quan niệm sống “mottainai”

Rác là rác, là thứ mọi người vứt đi. Phân loại và xử lý rác tốt đến đâu thì vẫn có tác động nhất định đến môi trường. Tất nhiên là chẳng thể nào hoàn toàn không có rác, nhưng nếu rác ít đi chẳng phải tốt hơn sao. Có lẽ đó là ý tưởng ban đầu đưa đến sáng kiến 3R được Nhật Bản triển khai từ năm 2005.

3 chữ R ở đây là Reduce (Giảm rác) – Reuse (Tái sử dụng) – Recycle (Tái chế). Nguyên tắc này là phải nghĩ đến ba chữ R ngay từ khi rác chưa là rác. Khi lựa chọn món đồ hay làm việc gì, hãy thử nghĩ xem có những thứ nào sẽ trở thành rác và lựa chọn những thứ ít tạo ra rác nhất. Ví dụ như mang theo túi đi chợ thay vì xin túi nilon để sau này lại vứt đi không dùng đến. Đó là Reduce – Giảm rác. Trước khi quyết định lấy món đồ gì hãy thử nghĩ xem dùng nó được bao nhiêu lần, hãy chọn những thứ dùng được nhiều lần, như mua bình nước cá nhân thay vì dùng cốc giấy mỗi lần đi dã ngoại. Đó là Reuse – Tái sử dụng. Còn đến khi không còn tái sử dụng được nữa rồi, hãy tìm cách tái chế – Recycle nhé. Mà tốt nhất là hãy nghĩ đến khả năng tái chế ngay khi ngắm nghía món đồ nào.

Sáng kiến 3R được phát động năm 2005 nhưng người Nhật đã thực hiện từ rất lâu rồi, bởi tinh thần của sáng kiến này là quan niệm và phong cách sống “mottainai” – tiết kiệm, tránh lãng phí – nổi tiếng của người Nhật đấy thôi. Giờ cả thế giới đâu đâu cũng nói chuyện rác, biết bao hội nghị bàn cũng chỉ quanh mỗi chuyện xử lý thế nào lượng rác càng lúc càng tăng. Thôi thì trong lúc chờ một giải pháp thật to, mỗi người cứ bắt đầu bằng việc thật nhỏ – ghi nhớ 3 chữ R. Cũng chẳng khó lắm phải không nào.”

7回の閲覧0件のコメント

最新記事

すべて表示